برگزیده آخرین اخبار

نواب صفوی در گفتگو با محمد مهدی عبدخدایی ( دبیرکل جمعیت فداییان اسلام) چاپ فرستادن به ایمیل
         

 

محمد مهدی عبدخدایی، از آخرین بازماندگان فداییان اسلام است.

 

 

او هنوز هم دلبسته نواب صفوی است و هنگامی که ماجرای آخرین دیدار خودش با عبدالحسین واحدی - مرد شماره دو فداییان اسلام - را بازگو می کند، صدایش می لرزد و چشمانش پر از اشک می شود. این گفتگو به تحولات فکری و سیاسی نواب صفوی، پس از آزادی از زندان در زمستان 1331 می پردازد. برخی از مورخین، این تحولات را به حدی گسترده و عمیق می دانند که قائل به وجود دو نواب صفوی متفاوت در تاریخ سیاسی معاصر ایران هستند. اما عبدخدایی با این تفکیک مخالف است با قطعیت و قاطعیت می گوید: " نواب  و نواب 2 نداریم. ما فقط نواب 1 داریم. " این گفتگو، تلاشی است برای شناخت بیشتر یکی از تاثیرگذارترین چهره های جنبش ملی شدن صنعت نفت ایران در دهه 1320: مجتبی میرلوحی، مشهور به نواب صفوی.

***

نواب صفوی پس از آزادی از زندان در بهمن ماه 1331، فداییان اسلام را از ارتباط داشتن با همه گروههای سیاسی و اعمال خشونت فیزیکی منع و به تکریم روحانیت و بویژه آیت الله بروجردی توصیه کرد. دلیل این تغییر مشی نواب چه بود؟
شهید نواب صفوی پس از آزادی از زندان، به دیدن من در زندان آمد. آن موقع مرسوم نبود که برای کسی در زندان دسته گل بیاورند. روی دسته گل یک تکه مقوا بود که روی آن نوشته بود: "rtl"> تغییر موضع نسبت به آیت الله بروجردی چه دلیلی داشت؟
پس از شهریور 1320، روحانیت به سه دسته تقسیم می شود: آرمان گرایان، استعمارستیزان، فرهنگ سازان. سمبل فرهنگ سازی مرحوم آیت الله العظمی بروجردی بودند. سمبل استعمارستیزی مرحوم آیت الله کاسانی بودند و سمبل آرمان گرایی نواب صفوی بود. از آنجایی که نواب صفوی در مبارزات خود با این نتیجه رسیده بود که هر گروهی حاکم شود، تلاشی برای تحقق آرمان های او نمی کند، حرکت فرهنگی را در پیش گرفت. به همین دلیل از ایت الله بروجردی تجلیل کرد.

به نظر شما نواب صفوی سیاست زده شده بود یا اینکه با اندیشه به این تغییر تاکتیک و استراتژی رسیده بود؟
ما دو نوع شخصیت داریم. یک عده به صورت احساسی، یعنی عارفانه، و یک عده هم با مطالعه به رای و نظر خاصی می رسند. نواب صفوی در سال 1332، 29 ساله بود. او کاریزمای خاصی داشت و لذا به طور احساسی نقطه نظراتی را مطر

 

افزودن نظر